cover photoSlide 1

Táo bón ở trẻ em từ 1 - 6 tuổi: Dấu hiệu và cách điều trị

Táo bón ở trẻ em là một chứng bệnh thường gặp ở trẻ nhỏ từ 1 - 6 tuổi. Bệnh có thể đến từ nguyên nhân do chế độ ăn uống không phù hợp, lười vận động hay do các vấn đề bệnh lý... Tuy nhiên, việc điều trị táo bón ở trẻ nhỏ không hề khó chút nào, nếu cha mẹ chủ quan không trị dứt điểm sẽ để lại nhiều biến chứng không tốt cho trẻ như trẻ bị chậm lớn, còi cọp và kém phát triển...

Táo bón ở trẻ em từ 1 - 6 tuổi

Dấu hiệu nhận biết trẻ bị bệnh táo bón


Đối với chứng táo bón ở trẻ em, để nhận biết bệnh, chúng ta nên xem xét đến yếu tố đầu tiên chính là số lần đi đại tiện của bé. Nếu con số này giảm một cách đột ngột cùng với đó là các biểu hiện đặc trưng của bệnh thì bạn có thể đưa ra kết luận bé bị táo bón.

Dấu hiệu nhận biết táo bón ở trẻ nhỏ

Mỗi độ tuổi khác nhau, trẻ sẽ có số lượng đại tiện trung bình khác nhau. Trẻ em từ 1 - 6 tuổi sẽ có số lần đại tiện ít hơn so với trẻ sơ sinh. Trẻ sơ sinh được nuôi hoàn toàn bằng sữa mẹ sẽ đi đại tiện từ 3 - 5 lần/ngày. Còn đối với trẻ lớn hơn, bắt đầu ăn dặm thì sẽ đại tiện sẽ khoảng 2 lần mỗi ngày. Càng lớn tuổi thì số lần đi của trẻ sẽ càng giảm. Tuy nhiên, các bậc cha mẹ cũng cần lưu ý khi trẻ nhỏ bị táo bón rằng: Việc giảm số lần đại tiện một cách đột ngột chỉ là một trong số những dấu hiệu để nhận biết bệnh táo bón chứ chưa phải hoàn toàn chắc chắn. Để đưa ra kết luận chính xác, bạn cần quan sát thêm. Nếu phân của trẻ cứng, hình tròn nhỏ hoặc đóng khối to, đại tiện khó kèm các biểu hiện như cố rặn, uốn cong lưng, khép chặt mông và khóc, khi trẻ mới biết đi sẽ kèm thêm các dấu hiệu như nhón gót, bồn chồn hoặc các tư thế bất thường... Lúc đó, ta mới có thể nhận định rằng bé bị táo bón. Không nên quá phụ thuộc vào số lần đại tiện của bé bởi đôi khi số lần này có thể giảm đột ngột nhưng phân vẫn mềm, trẻ vẫn bú đều thì có thể trẻ hoàn toàn không bị táo bón mà có thể là do ảnh hưởng của các chứng bệnh khác. Và tất nhiên, có trường hợp, khi trẻ bắt đầu tự mình đại tiện sẽ có biểu hiện không quen, khó chịu, vặn mình, đỏ mặt hoặc co chân... các bậc cha mẹ cũng không được ngay lập tức khẳng định bé bị táo bón. Quan sát kỹ lưỡng tất cả các triệu chứng, biểu hiện bất thường có thể cho thấy dấu hiệu của bệnh táo bón ở trẻ rồi mới đưa ra kết luận nhé!

Nguyên nhân dẫn đến bệnh táo bón ở trẻ em


Các nghiên cứu y khoa đã phân loại nguyên nhân dẫn đến bệnh táo bón ở trẻ em bao gồm 2 loại: Do bệnh lý và do cơ năng.

Nguyên nhân dẫn đến táo bón ở trẻ em

• Táo bón do bệnh lý: Khi mắc phải các bệnh lý như: phình đại tràng, hẹp hậu môn, rối loạn vận động ruột do bất thường thần kinh, bệnh nội tiết chuyển hóa, bệnh thần kinh, dị ứng sữa, đại tiện khó… trẻ rất dễ bị táo bón. Khi táo bón do các nguyên nhân bệnh lý, trẻ rất khó tự khỏi và thường đi kèm với các biểu hiện khác thường của cơ thể dẫn đến đi đại tiện ra máu, chậm tiêu phân su hơn 24 giờ, kích thước phân nhỏ, sụt cân, suy dinh dưỡng, bụng chướng, đau bụng hoặc đau hậu môn, nôn và buồn nôn, sốt... lâu ngày sẽ ảnh nghiêm trọng tới sức khỏe, dẫn đến việc suy dinh dưỡng, chậm phát triển. Đối với nhóm nguyên nhân này, để điều trị tận gốc táo bón cho trẻ sẽ mất nhiều thời gian và công sức hơn. Cha mẹ cần có liệu trình điều trị phù hợp cũng như sự trợ giúp của bác sỹ chuyên khoa và thiết bị y tế để phẫu thuật, chữa trị tận gốc hoặc loại bỏ nguyên nhân gây bệnh.

• Táo bón do cơ năng: So với nguyên nhân bệnh lý, táo bón do cơ năng thường gặp hơn. Bệnh đến từ các yếu tố hàng ngày như việc mất cân bằng chế độ dinh dưỡng, quá nhiều chất đạm, protein mà thiếu chất xơ; pha chế sữa không đúng cách, liều lượng, do những ảnh hưởng từ mẹ; do quá trình thay đổi chế độ ăn (từ chỉ bú sữa mẹ sang dùng sữa ngoài hay ăn dặm chẳng hạn); do trẻ vận động quá nhiều và không được bú đủ cữ, cung cấp đủ nước dẫn đến mất nước… Ngoài ra, những ảnh hưởng về mặt tâm lý khi trẻ không quen đại tiện ở chỗ lạ, sợ đau khi đi đại tiện hay do các yếu tố có thể gây stress nặng như: bệnh tật, thay đổi môi trường sống... Tất cả đều có thể dẫn đến táo bón ở trẻ em. 

Tác hại của bệnh táo bón ở trẻ em


Như đã giới thiệu ở đầu bài viết thì táo bón là một chứng bệnh khá nguy hiểm đối với trẻ nhỏ nếu không được điều trị dứt điểm kịp thời. Nó có thể ảnh hưởng tức thời cũng như để lại hậu quả lâu dài với quá trình phát triển và trưởng thành của trẻ. Khi phải cố gắng rặn khi đại tiện, đại tiện khó khiến hậu môn của trẻ dễ bị đau, nứt và chảy máu. Lượng phân khi bị táo bón càng ngàng càng tích tụ và nếu không được đào thải khỏi cơ thể sẽ khiến việc đại tiện của trẻ càng ngày càng khó khăn, lượng chất độc có thể thẩm thấu ngược lại cơ thể của trẻ dẫn đến nhiều hơn các biến chứng khôn lường. 

Tác hại của bệnh táo bón ở trẻ em

Mặt khác, trẻ bị táo bón lâu ngày sẽ khiến khả năng kiểm soát và phản xạ hệ bài tiết bị giảm mạnh dẫn đến việc đại tiện ngoài ý muốn. Điều này rất dễ để lại “bóng ma tâm lý” trong lòng trẻ, nhất là tại nhà trẻ hay các chốn đông người. Bé trở nên dễ sợ hãi, thụ động, khép kín và không thể tham gia các hoạt động cùng bạn bè trang lứa, ảnh hưởng đến quá trình phát triển bình thường. Ngoài ra, táo bón còn dẫn đến chứng biếng ăn, chậm tăng cân và nặng nề hơn là suy dinh dưỡng. Các bậc cha mẹ nên hiểu rõ được ảnh hưởng và tác động của căn bệnh này để chủ động phòng ngừa cho con em mình.

Khi nào thì trẻ dễ mắc bệnh táo bón nhất


Thời điểm mà trẻ dễ mắc bệnh táo bón nhất hẳn là một trong vấn đề mà nhiều ông bố, bà mẹ muốn biết nhất. Theo những tổng hợp của chúng tôi, có 3 thời điểm mà chứng bệnh táo bón dễ “lộng hành” nhất chính là sau khi bé chuyển sang chế độ ăn dặm, khi bé bắt đầu học đi đại tiện chủ động (tập ngồi bô, ngồi bồn cầu, sử dụng toilet…) và lúc bắt đầu đi học.

Khi nào trẻ dễ bị mắc bệnh táo bón nhất

Nguyên nhân chính mà 3 thời điểm này là lúc trẻ dễ mắc bệnh táo bón nhất cũng khá đơn giản


• Khi bắt đầu chuyển sang ăn dặm: Thực đơn của bé sẽ được bổ sung thêm các loại thực phẩm như bột ngũ cốc, trái cây nghiền, sinh tố hay sữa ngoài… Và tất nhiên không như lúc hoàn toàn sử dụng sữa mẹ hoặc bú bình, việc cân bằng chế độ dinh dưỡng hợp lý cho trẻ khi ăn dặm vô cùng khó khăn. Vì thế không ngạc nhiên khi trẻ bị táo bón do thiếu chất xơ và không được cung cấp đủ lượng nước cần thiết.  

• Khi trẻ bắt đầu học cách đi đại tiện chủ động: Sẽ có rất nhiều trẻ không kịp thích ứng với việc ngồi bô, ngồi bồn cầu nên các bé sẽ cố gắng nín nhịn. Lặp lại hành động này nhiều lần sẽ dẫn đến táo bón. Thậm chí lúc này, chỉ cần những thay đổi vô cùng nhỏ trong chế độ ăn uống, sinh hoạt đều có thể là nguyên nhân gây bệnh táo bón ở trẻ em.

• Khi trẻ bắt đầu đi học: Việc thay đổi một phần không gian sống, chế độ sinh hoạt, lạ lẫm với môi trường mới sẽ khiến trẻ không đủ tự tin để đi đại tiện ở các nhà vệ sinh lạ. Nhiều trẻ sẽ cố gắng nhịn đại tiện để về nhà mới đi dẫn đến dễ dàng mắc bệnh táo bón do lượng phân không được bài tiết ra ngoài và dần tích tụ, đồng thời cơ thể sẽ mất dần phản ứng, thói quen đi đại tiện mỗi khi buồn. Điều này có thể dẫn đến các chứng bệnh mãn tính như trĩ, đại tiện khó.

Điều trị bệnh táo bón ở trẻ em như thế nào?


Điều trị bệnh táo bón ở trẻ nhỏ như nào

Đối với trẻ em bị táo bón do nguyên nhân về bệnh lý:


Các bậc phụ huynh cần đưa trẻ đến các cơ sở uy tín để khám chữa hoặc tự mình xác định được chính xác nguyên nhân gây bệnh. Nếu trẻ bị táo bón do các dị tật bẩm sinh như phình đại tràng, hẹp hậu môn... cần làm các ca phẫu thuật cần thiết. Đối với chứng đại tiện khó do bé không thể kết hợp đồng thời vận động cơ bụng và cơ vòng của hậu môn để đẩy phân ra ngoài dẫn đến táo bón thì ta nên áp dụng các phương pháp thụt tháo phân (nếu điều kiện cho phép) hoặc vẫn nên đưa trẻ đi các cơ sở y tế. Trong trường hợp trẻ bị bệnh dị ứng sữa, nếu có thể thay đổi và tìm ra loại sữa khác thích hợp cho bé là tốt nhất. Nếu không, bạn nên tạm thời loại sữa ra khỏi thực đơn của trẻ và tham khảo ý kiến của bác sỹ nhi khoa. 

Táo bón do nguyên nhân bệnh lý sẽ mất nhiều thời gian và cần liệu trình phù hợp. Do đó sau khi có những điều trị bước đầu, bố mẹ cũng nên duy trì chế độ phòng bệnh bằng cách tăng cường khả năng kháng bệnh, kết hợp thêm các loại thuốc được chỉ định hay sử dụng các loại thức uống chứa chất xơ hòa tan như Natufib dạng đóng túi ; tập cho bé thói quen đi đại tiện đúng cách, đúng thời điểm, cho trẻ uống đủ nước…

Đối với trẻ mắc bệnh táo bón do các nguyên nhân cơ năng: 


• Nếu táo bón xuất phát từ mẹ trong giai đoạn trẻ vẫn còn bú sữa, mẹ cần bổ sung thêm các loại thực phẩm giàu chất xơ như các loại rau củ quả, ngũ cốc dạng hạt, không ăn đồ cay nóng hay các chất kích thích để bảo đảm chất lượng sữa... Mặt khác cũng nên lưu ý rằng khi trẻ vẫn còn đang trong quá trình bú sữa, mẹ không nên áp dụng các chế độ ăn kiêng, uống ít nước… những điều này sẽ ảnh hưởng rất nhiều đến trẻ và táo bón chỉ là một trong số đó.

Trị táo bón ở trẻ em bằng cách điều chỉnh từ mẹ

• Khi trẻ lớn hơn, để phòng ngừa và điều trị táo bón hiệu quả, bạn nên luôn luôn bảo đảm cho bé một chế độ ăn uống và sinh hoạt hợp lý. Tăng cường các loại thực phẩm giàu chất xơ, có lợi cho đường tiêu hóa như: Rau khoai lang, chuối tiêu, cam, bưởi,… giảm bớt lượng thịt, cá.

Xem thêm: Cách trị táo bón ở trẻ em bằng những thực phẩm đơn giản giàu dinh dưỡng

Bổ sung chất xơ cho trẻ bị táo bón

• Có một chế độ luyện tập và vận động khoa học: Trẻ nhỏ luôn luôn hiếu động, việc nô đùa, vui chơi quá sức dẫn đến mất nước có thể là nguyên nhân dẫn đến táo bón, nhưng mặt khác, việc chạy nhảy, vui đùa, rèn luyện thể dục, thể thao cũng là một cách hữu hiệu để giúp đẩy lùi táo bón ở trẻ em. Các hoạt động này sẽ giúp cơ thành bụng, cơ vòng hậu môn vận hành trơn tru hơn giúp tăng nhu động ruột.

Điều trị táo bón ở trẻ nhỏ hiệu quả

• Tập cho trẻ thói quen đi vệ sinh ở các khu vực công cộng, trường mẫu non... Tránh tình trạng bé chỉ thích đi vệ sinh ở nhà và cố gắng nín nhịn ở các nơi khác.

• Các biện pháp massage vùng bụng, tắm nước ấm… cũng có tác dụng tốt trong việc hỗ trợ điều trị bệnh táo bón.

Các cách chữa trị táo bón ở trẻ em khác


Bên cạnh đó có rất nhiều các cách chữa trị táo bón ở trẻ nhỏ an toàn và hiệu quả mà các bậc phụ huynh có thể tham khảo:

1. Sử dụng các bài thuốc Đông y: Đối với việc điều trị táo bón cho trẻ tại nhà, những bài thuốc Đông y, dân gian thường tỏ rõ hiệu quả của mình. Những loại thực phẩm từ tự nhiên tốt cho tiêu hóa như mật ong, cà rốt, cam, củ cải trắng... là những thành phần chủ yếu của các bài thuốc này. Chúng còn đặc biệt tốt cho sức khỏe của bé.

Chữa trị táo bón ở trẻ em bằng bài thuốc đông y

2. Sử dụng men vi sinh: Khi trẻ đủ lớn, nếu bị táo bón, chúng ta có thể cho trẻ sử dụng thêm men vi sinh. Các loại vi khuẩn có lợi cho đường ruột sẽ giúp biến đổi chất xơ thực phẩm, tiêu hóa thức ăn thừa, tiêu diệt hoặc ức chế sự phát triển của các loại vi khuẩn có hại khác, tăng nhu động ruột... Tất cả những lợi ích trên đều giúp bệnh táo bón tránh xa hoàn toàn khỏi con em bạn.

3. Sử dụng chất xơ đóng túi Natufib:  Nhắc đến các loại thực phẩm hỗ trợ, chữa táo bón cho trẻ hiệu quả, chúng ta không thể không nhắc đến Natufib-chất xơ hòa tan đóng túi - Đây là một sản phẩm thân thuộc được nhiều bậc phụ huynh giới thiệu cho nhau trên các trang diễn đàn lamchame.com, webtretho.com... khi thấy con bị táo bón. Natufib cho hiệu quả tốt nhờ tác động vào nguyên nhân chính gây táo bón là phân cứng vì nó làm phân mềm và xốp hơn do đó mà phân di chuyển dễ dàng để đào thải ra ngoài, trẻ tránh xa táo bón. Sản phẩm chứa chất xơ hòa tan Fructooligosaccharide không chỉ chữa táo bón hiệu quả, chất xơ còn gọi là presbiotic giúp hệ vi sinh vật có lợi phát triển, ức chế các vi sinh vật có hại, làm cho đường tiêu hóa của trẻ khỏe mạnh hơn và phòng chống bệnh tật. Natufib không chỉ hiệu quả hơn các sản phẩm khác cùng công dụng mà nó còn rất an toàn. Natufib là sản phẩm chuyên dụng chữa cho táo bón ở trẻ sơ sinh, trẻ nhỏ, là niềm tin của cha mẹ có con táo bón. Mỗi ngày cho trẻ uống 1 túi, có thể pha với nước, sữa hoặc cho vào bột của trẻ đều có thể dùng được.

Natufib trị táo bón ở trẻ em 1 - 6 tuổi

Hy vọng với những kiến thức mà chúng tôi cung cấp, bạn và người thân sẽ tìm ra được phương pháp hữu hiệu để điều trị và phòng ngừa chứng bệnh táo bón của con em mình.

Xem thêm: 
Cẩm nang chữa trị dứt điểm bệnh táo bón ở trẻ em
Gửi câu hỏi