cover photoSlide 1

Trẻ bị viêm tai giữa có cần dùng kháng sinh không?

Nhiễm trùng tai, đặc biệt là viêm tai giữa rất hay gặp ở trẻ. Tuy nhiên, phần lớn đều không cần dùng kháng sinh và có thể điều trị bằng các biện pháp tại nhà như chườm ấm, uống nhiều nước và sử dụng acetaminophen. Vậy trường hợp viêm tai giữa như thế nào mới cần dùng kháng sinh để điều trị?

Trẻ bị viêm tai giữa có cần uống thuốc kháng sinh không?

Có cần dùng kháng sinh?

Phương pháp điều trị viêm tai ở trẻ  sẽ phụ thuộc vào loại và mức độ nghiêm trọng của bệnh. Trong một số trường hợp như viêm tai ngoài cấp tính (AOE), bác sĩ có thể kê toa thuốc nhỏ tai kháng sinh, nhưng trong nhiều trường hợp, hệ thống miễn dịch của bé sẽ tự chống lại nhiễm trùng. Các bệnh nhiễm trùng khác, chẳng hạn như viêm tai giữa có tràn dịch (OME), thường sẽ tự khỏi mà không cần dùng kháng sinh.

Vì OME và AOE nhẹ thường không cần điều trị, các bác sĩ thường đề nghị cha mẹ theo dõi bé trong một khoảng thời gian trước khi kê đơn thuốc kháng sinh. Điều này là do kháng sinh có thể gây ra tác dụng phụ.

Theo Học viện Nhi khoa Hoa Kỳ (AAP), kháng sinh gây ra tiêu chảy và nôn mửa ở khoảng 15% trẻ em, xuất hiện phản ứng dị ứng đối với 5% trẻ em. Phản ứng dị ứng có thể nghiêm trọng hoặc gây nguy hiểm tính mạng ở một số trẻ em.

Khi có biểu hiện bệnh, khoảng 60% trẻ sẽ thấy đỡ hơn trong vòng 24 giờ đầu tiên, khoảng 80-90% trẻ em sẽ cảm thấy tốt hơn sau vài ngày. 

Nếu không có cải thiện hoặc nhiễm trùng trở nên tồi tệ hơn trong thời gian này, bác sĩ có thể kê đơn thuốc kháng sinh.

Biện pháp tự nhiên tại nhà

Các bác sĩ thường khuyên những người chăm sóc bé nên theo dõi bé trong 2 đến 3 ngày để hệ thống miễn dịch của cơ thể bé có cơ hội chống lại nhiễm trùng mà không cần dùng tới kháng sinh.

Các biện pháp khắc phục tại nhà có thể bao gồm:
• Dùng thuốc không kê đơn: Đối với trẻ từ 6 tháng tuổi trở lên, để giảm đau hoặc sốt, cha mẹ có thể cho bé dùng acetaminophen. Đối với trẻ dưới 3 tháng tuổi, cần hỏi ý kiến bác sĩ trước khi sử dụng.  
• Chườm ấm: dùng một chiếc khăn ấm hoặc túi chườm ấm áp vào tai bé cũng có thể giúp giảm đau cho bé. 
• Khuyến khích bé uống nhiều nước: Cho bé uống nhiều nước để khuyến khích bé nuốt nhiều, giúp thoát dịch ở tai và giảm cảm giác đau cho bé.

Nhiễm trùng tai ở trẻ em

Nhiễm trùng tai là gì?

Nhiễm trùng tai có thể xảy ra ở ống tai hoặc tai giữa, hay xảy ra phổ biến ở trẻ sơ sinh. Nhiễm trùng tai thường bắt đầu do sự phát triển của vi khuẩn hoặc virus gây cảm lạnh thông thường.

Các loại nhiễm trùng tai phổ biến ở trẻ sơ sinh là:
• Viêm tai ngoài cấp tính (AOE) đây chính là nhiễm trùng trong ống tai.
• Viêm tai giữa: Nhiễm trùng ở tai giữa có thể gây viêm, dẫn đến sự tích tụ chất lỏng phía sau màng nhĩ. Đôi khi, ống nối tai giữa với phía sau mũi, được gọi là ống Eustachian, có thể sưng lên.
• Viêm tai giữa có tràn dịch (OME):  xảy ra khi chất lỏng tích tụ trong tai giữa nhưng thường không gây đau hoặc sốt.
• Viêm tai giữa cấp tính (AOM) : do sự tích tụ chất lỏng trong tai, điển hình là do nhiễm vi khuẩn.

Trẻ sơ sinh và trẻ em dễ bị nhiễm trùng tai vì các đoạn Eustachian của trẻ ngắnvà hẹp hơn so với người lớn. Điều này không chỉ giúp vi khuẩn dễ dàng đến tai giữa hơn mà còn khiến chất lỏng dễ bị mắc kẹt hơn.

Do trẻ sơ sinh và trẻ em chưa có hệ miễn dịch tốt, vì thế rất hay bị nhiễm trùng. Nhưng khả năng miễn dịch tự nhiên của bé thường đủ để chống lại nhiễm trùng tai, chỉ có điều, sẽ mất thêm chút thời gian.

Triệu chứng của nhiễm trùng tai

Một trong những dấu hiệu chính cho thấy em bé bị nhiễm trùng tai là em bé hay giật mạnh hoặc kéo vào tai. Đây là một phản xạ tự làm dịu ở nhiều trẻ nhỏ hoặc có thể chỉ đơn giản là em bé đang tự khám phá.

Các triệu chứng khác cần chú ý bao gồm:
• Khóc nhiều hơn bình thường, đặc biệt là khi nằm xuống
• Nôn hoặc tiêu chảy
• Chán ăn
• Khó ngủ hoặc khó nghe
• Sốt hoặc đau đầu
• Chảy chất lỏng màu vàng hoặc trắng từ tai
• Có mùi khó chịu ở tai

Nhiễm trùng tai ở trẻ em

Phòng ngừa nhiễm trùng tai trẻ sơ sinh

Một số hoạt động sau đây có thể giúp ngăn ngừa nhiễm trùng tai ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ

Tránh tiếp xúc với khói thuốc: Thuốc lá và khói thuốc lá thụ động có thể làm tăng khả năng nhiễm trùng tai xảy ra.

Thực hành vệ sinh tốt: Ngăn chặn sự lây lan của vi trùng bất cứ nơi nào có thể có thể giúp giảm nguy cơ nhiễm trùng tai.

Tiêm phòng: Tiêm vắc-xin phế cầu khuẩn bảo vệ chống lại Streptococcus pneumoniae, đây một nguyên nhân vi khuẩn phổ biến của AOM. Theo Viện Y tế Quốc gia, các nghiên cứu đã chỉ ra rằng những trẻ em đã được tiêm vắc-xin này sẽ bị nhiễm trùng tai ít hơn.

Tiêm phòng cúm hàng năm cho trẻ từ 6 tháng tuổi trở lên, cũng có thể giúp ngăn ngừa nhiễm trùng tai phát triển sau cúm.
Cho con bú: Sữa mẹ có chứa các chất giúp xây dựng hệ thống miễn dịch của em bé. Điều này có nghĩa là trẻ bú mẹ ít có khả năng bị nhiễm vi khuẩn hoặc virus, bao gồm cả nhiễm trùng tai.

Trung tâm kiểm soát và phòng ngừa dịch bệnh (CDC) khuyến nghị nuôi con hoàn toàn bằng sữa mẹ trong sáu tháng đầu và sau đó tiếp tục cho bé bú sữa mẹ cho tới khi trẻ được ít nhất 1 năm để bảo vệ chống nhiễm trùng.

Tránh các vật lạ: Đặt đồ vật vào tai em bé, chẳng hạn như tăm bông, có thể dẫn đến trầy xước trong ống tai dẫn tới nhiễm trùng.

Khi nào cần gọi bác sĩ

Hãy cho bé đi khám bác sĩ sớm nếu bé:
• Sốt từ 39°C trở lên.
• Xuất hiện dịch hoặc chất lỏng chảy ra từ tai.

Nếu các triệu chứng trở nên tồi tệ hơn, hoặc kéo dài hơn 2 hoặc 3 ngày, hãy đưa bé đi khám sớm. Đặc biệt cần lưu ý nếu bé có triệu chứng OME trong hơn 1 tháng hoặc bị mất thính lực.
Gửi câu hỏi